|
O kapitał pożyczkowy coraz trudniej, doświadcza tego
coraz więcej polskich przedsiębiorstw. Wiele z nich posiada dobrą kondycję i
dramatem dla polskiej gospodarki byłoby, gdyby restrykcje wprowadzane przez
banki doprowadziłyby polską przedsiębiorczość do upadku.
Trudny pieniądz
Nie trzeba nikogo przekonywać, że brak kapitału
oznacza ograniczenia działalności a w skrajnym przypadku likwidację
przedsiębiorstwa. O sukces publicznej emisji akcji dziś bardzo trudno, o czym
świadczy spadek ilości debiutów na GPW.
Pozostaje do wykorzystania rynek obligacji
korporacyjnych. W poprzednich latach tkwił on marazmie. Z jednej strony kredyt
bankowy był łatwy do uzyskania i stosunkowo tani, z drugiej nie było w naszym
kraju tradycji pozyskiwania kapitału dłużnego poprzez papiery wartościowe.
Jednak sytuacja zmusza przedsiębiorstwa do zmiany sposobu myślenia, i od roku, z
kwartału na kwartał odnotowujemy coraz większe zainteresowanie tą formą
pozyskiwania kapitału, zarówno na cele inwestycyjne, jak również bieżącą
działalność. Świadczą o tym dane zawarte w raporcie Fitch Polska dotyczącym
polskiego rynku nieskarbowych papierów dłużnych na koniec III kwartału 2008 r.
W ciągu 12 miesięcy wartość emisji obligacji
przedsiębiorstw wzrosła z 10,7 mld zł do 15,14 mld zł. Ponadto wartość
krótkoterminowych papierów dłużnych, emitowanych na okres do jednego roku,
osiągnęła wzrost o 2,7 mld zł i na koniec września stanowiła 14,9 mld zł. Na
koniec trzeciego kwartału przedsiębiorstwa były więc zadłużone poprzez dłużne
papiery wartościowe na kwotę 30 mld zł – pisze agencja ratingowa Fitch Polska.
Stanowi to mniej niż 3% PKB. Na rozwiniętych rynkach finansowych ten wskaźnik
jest znacznie wyższy.
Należy dodać, że również banki wzmogły działania w
celu pozyskania kapitału poprzez emisje obligacji. Na rynku krajowym w ciągu
roku ich zadłużenie z tego tytułu wzrosło niemal dwukrotnie osiągając 12,55 mld
zł. Rośnie więc konkurencja przedsiębiorstwom. Graczami na rynku obligacji
nieskarbowych są również jednostki samorządu terytorialnego - wartość obligacji
komunalnych stanowiła na koniec III kwartału 4,1 mld zł, co oznacza wzrost o 7%
w ciągu roku.
Należy dodać, że wzrost zainteresowania papierami
dłużnymi widoczny jest również w innych krajach. Jak podała agencja Bloomberg, w
grudniu tego roku firmy europejskie pozyskały z emisji dłużnych papierów
wartościowych 32,4 mld EUR, o 1/3 więcej, niż rok wcześniej.
Kapitał bez granic
Duże przedsiębiorstwa mogą pozyskać finansowanie poprzez plasowanie emisji obligacji na rynkach zagranicznych, jeżeli rynek
polski nie będzie wystarczająco zasobny dla zaspokojenia ich potrzeb. Tego
rodzaju papiery noszą nazwę euroobligacji lub obligacji obcych. Termin
„euroobligacja” nie ma nic wspólnego z walutą euro, czy nazwą naszego
kontynentu. Papiery takie mogą być denominowane w dowolnej walucie. Od obligacji
obcych odróżnia je to, że są sprzedawane w kraju innym, niż kraj, w którego
walucie jest denominowana dana obligacja. Np. euroobligacją będzie obligacja
polskiego przedsiębiorstwa, której wartość nominalna będzie wyrażona w dolarach
amerykańskich, sprzedawana na rynku japońskim. Gdyby ta obligacja była jednak
sprzedawana w Stanach Zjednoczonych, wówczas nazywałaby się obligacją obcą.
Proste procedury
Przeprowadzenie niepublicznej emisji obligacji na
rynku krajowym nie wiąże się ze skomplikowanymi procedurami. Adresatami oferty
mogą być tylko imiennie wskazane osoby w liczbie nie więcej niż 99. Mają tu
zastosowanie przepisy ustawy o obligacjach. W tym celu najlepiej nawiązać
współpracę z wyspecjalizowaną instytucją, np. domem maklerskim. Może on wspomóc
przedsiębiorstwo merytorycznie oraz w uplasowaniu emisji. O tym, że warto -
świadczy sukces emisji obligacji przeprowadzonej przez spółkę Impact
Automotive Sp. z o.o. przeprowadzonej za pośrednictwem Investors Dom
Maklerski SA.
Emisja o wartości 5 mln zł miała na celu pozyskanie
finansowania na uruchomienie produkcji serii elektrycznych samochodów
trójkołowych SAM. Produkcja rozpocznie się na początku 2009 roku i zostanie w
całości sprzedana do Spółki SAM Group AG ze Szwajcarii. Inwestorzy, którzy
zakupili obligacje Impact Automotive mają możliwość uzyskania wysokiej stopy
zwrotu z inwestycji w projekt dynamicznie rozwijającego się, innowacyjnego
przedsiębiorstwa z branży nowych technologii.
Emisje publiczne
Emisje niepubliczne nie mogą zazwyczaj zaspokoić
dużych potrzeb kapitałowych. Przedsiębiorstwo może więc pozyskać kapitał
pożyczkowy poprzez publiczną emisję obligacji, skierowaną do więcej niż 99 osób
lub do nieoznaczonego adresata. Mogą być w tym celu wykorzystane środki masowego
przekazu. Oferta taka wymaga zatwierdzenia prospektu emisyjnego w Komisji
Nadzoru Finansowego. Publiczne oferowanie akcji może być przeprowadzone tylko i
wyłącznie za pośrednictwem domu maklerskiego. Obligacje można wprowadzić do
obrotu regulowanego - na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie lub
MTS-CeTO. Nakłada to na emitenta dodatkowe wymogi oraz koszty, jednak efekt
marketingowy może być wart tej ceny. Oczywiście pod warunkiem, że emitent
wywiązuje się należycie z przyjętych zobowiązań wobec obligatariuszy. Należy
zaznaczyć, że przeprowadzenie emisji publicznej obligacji wiąże się z przyjęciem
obowiązków składania okresowych sprawozdań finansowych i bieżących raportów
informujących obligatariuszy o sytuacji finansowej i gospodarczej emitenta. A to
wszystko po to, aby zapewnić bezpieczeństwo ich interesów.
Obiecujące perspektywy
Rynek obligacji nieskarbowych, w tym korporacyjnych,
ma w Polsce obecnie duże szanse rozwoju. Dobre regulacje prawne, zgodne z
dyrektywami unijnymi, odpowiedni nadzór finansowy oraz wiedza specjalistów z
domów maklerskich to atuty, które będą wspomagać rozwój alternatywnych, dla
kredytów bankowych, form finansowania polskiej gospodarki. To pozwoli
przedsiębiorstwom na większą dywersyfikację źródeł finansowania, z korzyścią dla
bezpieczeństwa ich egzystencji.
|