Lata 1980 - 1982
Od zarania ludzkości złoto inspirowało ludzką
wyobraźnię. Najstarsze złote wyroby znaleziono na cmentarzysku pod Warną –
pochodziły z epoki neolitu. Złoto znane było Sumerom, Etruskom, Egipcjanom,
Azjatom. Wykonywano z niego ozdoby, biżuterię przedmioty kultu religijnego.
Wyroby ze złota znaleziono tam, gdzie była starożytna Mezopotamia. Złoto miało
uznanie w Dalekiej Azji - złoty Budda z Bangkoku waży 5,5 ton. Dech zapiera
złota, 11-kilogramowa maska Tuttenhamona, znaleziona w Dolinie Królów nad Nilem.
Złote figurki i biżuterię wykonywali Aztekowie i Inkowie. 50 kg złota zużyto na
zdobienia w Zamku Królewskim w Warszawie.
Wkraczamy do lat
80-tych, które na początku stanowiły gorący okres historii świata. Na Bliskim
Wschodzie rozpoczyna się wojna, w Polsce bunty społeczne doprowadzają do
powstania niezależnych związków zawodowych, których działalność jest później
brutalnie stłumiona przez reżim komunistyczny. Wojska sowieckie okupują
Afganistan. Stany Zjednoczone borykają się z problemami gospodarczymi. Nakręcany
jest wyścig zbrojeń między USA i ZSRR, rosną napięcia polityczne.
Rok 1980 – średnioroczna cena złota
615 USD/oz
Ceny złota wzrastają już trzeci rok, bijąc
kolejne rekordy. Popyt ze strony przemysłu jubilerskiego jest w dalszym ciągu
silny, jednak nie tak, jak dwa lata wcześniej. Wzrastają zakupy banków
centralnych powiększające oficjalne rezerwy złota o 230 ton.
W styczniu
następuje zaostrzenie sytuacji politycznej pomiędzy USA oraz ZSRR z powodu
inwazji wojsk sowieckich w Afganistanie. W dniu 21 stycznia cena złota osiąga
historyczny szczyt na poziomie 850 dolarów za uncję, co dziś po uwzględnieniu
inflacji odpowiada kwocie 2200 USD. Średnia cena za styczeń wyniosła 677 USD.
Później następuje gwałtowny spadek notowań kruszcu i w marcu kosztuje on około
480 USD, co oznacza spadek o 43 proc. w ciągu dwóch miesięcy.
Gospodarka
amerykańska boryka się z dużymi problemami – spada tempo wzrostu PKB, inflacja w
marcu sięga 15 proc.
W kwietniu Stany Zjednoczone przeprowadzają próbę
odbicia zakładników w Iranie, jednak bezskuteczną.
W maju Międzynarodowy
Fundusz Walutowy piątą już w tym roku aukcją zamyka czteroletni program
wyprzedaży złota. Warto dodać, że w ciągu tego okresu Fundusz sprzedał łącznie
732 tony kruszcu.
We wrześniu wojska Iraku zaatakowały Iran, rozpoczęła się
ośmioletnia wojna między tymi krajami. Dało to bodziec dla dalszych wzrostów
ceny ropy naftowej, która przekroczyła 30 dolarów za baryłkę. Cena złota wzrasta
o około 50 dolarów.
W czwartym kwartale spadł popyt ze strony przemysłu
jubilerskiego o 120 ton a inflacja w USA obniżyła się do 13 proc. Ostatecznie w
grudniu złoto kosztowało średnio 594 USD.
Rok 1981 –
średnioroczna cena złota 459 USD/oz
To był zły rok na rynku
złota. Jego ceny spadały z miesiąca na miesiąc. Był to efekt działania wielu
czynników, w tym spadku inflacji w USA.
W styczniu Ronald Reagan obejmuje
urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych, z czym Amerykanie wiążą nadzieję na
poprawę sytuacji gospodarczej. Rozpoczyna się nowa era w amerykańskiej
gospodarce – reganomika.
20 stycznia po długich pertraktacjach zostają
zwolnieni zakładnicy z amerykańskiej ambasady w Teheranie. Za to Stany
Zjednoczone odmroziły zagraniczne aktywa Iranu. Następuje poprawa klimatu
politycznego. Wyprzedaże rezerw prowadzone przez ZSRR uruchamiają falę
wyprzedaży złota. Należałoby jeszcze wspomnieć o styczniowej wypowiedzi szefa
Fed, który najchętniej widziałby ceny złota na niższym poziomie.
W wyniku
działania wszystkich czynników cena złota spadła w ciągu dwóch miesięcy o 18
proc. do poziomu 500 dolarów.
W lipcu Reagan podpisuje zmiany w prawie
podatkowym, które dotyczyły zmniejszenia indywidualnego podatku dochodowego oraz
ulg fiskalnych dla przedsiębiorstw. Będzie to skutkować wzrostem deficytu
budżetowego.
Fed podnosi stopy procentowe - w czerwcu osiągnęły one poziom 19
proc. Wzrasta zaufanie do dolara i na koniec roku jest on o 10 proc. mocniejszy,
licząc na bazie obrotów handlowych. Od czwartego kwartału szybko spada inflacja.
Wskutek działania niekorzystnych dla złota czynników, a także słabego popytu
z krajów rozwijających jego cena spadła w okresie całego roku o 28 proc.
osiągając ostatecznie poziom 400 dolarów za uncję.
Rok 1982 –
średnioroczna cena złota 375 USD/oz
Następuje poprawa
sytuacji gospodarczej w USA, reganomika daje pierwsze pozytywne efekty. Inflacja
na początku roku wynosi jeszcze blisko 9 proc. jednak będzie spadać w każdych
miesiącach. Silny dolar nie sprzyja popytowi na złoto, które z każdym miesiącem
jest tańsze.
W kwietniu w Japonii zezwolono na publiczną sprzedaż złota przez
banki i firmy zajmujące się obrotem papierami wartościowymi. W Londynie zostaje
uruchomiony rynek obrotu kontraktami terminowymi na złoto na bazie funta
szterlinga.
Inflacja w USA spada do poziomu 6,5 proc.. Wzrasta jednak stopa
bezrobocia, które osiągnie szczyt 10,8 proc. w listopadzie. Cena złota zniżkuje
i w drugiej połowie czerwca jest poniżej 300 dolarów.
Druga połowa roku
przynosi znaczące odreagowanie na rynku złota. Od października obrót kontraktami
terminowymi na złoto w Londynie jest prowadzony w dolarach. Ożywa popyt
spekulacyjny na rynku złota. Ostatecznie rok zamyka się na poziomie 457 dolarów
za uncję - to wyżej, niż rok wcześniej.